Văn Miếu - Quốc Từ Giám hiện là một trong những điểm thăm quan ưa thích của du khách khi đến Hà Nội.
Văn
Miếu được xây dựng tháng 8 năm Canh Tuất, tức tháng 10 năm 1070 (đời vua
Lý Thánh Tông) là nơi thờ các thánh hiền đạo nho (Khổng Tử, Mạnh
Tử...). Sáu năm sau (1076), Lý Nhân Tông lập thêm Quốc Tử Giám ở kề phía
sau, ban đầu là nơi học của các hoàng tử, sau mở rộng thu nhận cả những
học trò giỏi trong thiên hạ. Văn Miếu có tường bao quanh xây bằng gạch
Bát Tràng. Bên trong có những lớp tường ngăn thành năm khu.
Khu thứ
nhất bắt đầu với cổng chính. Trên cổng có chữ Văn Miếu Môn, dưới cổng
có đôi rồng đá mang phong cách thời Lê Sơ (thế kỷ XV).
Lối đi ở
giữa dẫn đến cổng Đại Trung Môn mở đầu cho khu thứ hai. Hai bên còn có
hai cổng nhỏ có tên là Thành Đức và Thành Đạt. Vẫn lối đi ấy dẫn tới
Khuê Văn Các (gác vẻ đẹp của sao khuê, sao chủ về văn học). Hai bên gác
có hai cổng nhỏ có tên là Súc Văn và Bí Văn (Văn hàm súc và Văn sáng
đẹp).
Khu thứ
ba từ gác Khuê Văn tới Đại Thành Môn. Ở giữa khu này có một hồ vuông
gọi là Thiên Quang Tỉnh (Giếng trời trong sáng) có tường hoa bao quanh.
Hai bên là khu nhà bia (nơi dựng bia ghi tên những người đỗ tiến sĩ).
Hiện nay có 82 bia, xưa nhất là bia ghi khoa Đại Bảo thứ ba (năm 1442),
muộn nhất là bia Cảnh Hưng thứ 40 (năm 1779). Đó là những di vật quý
nhất của khu di tích này.
Bước
qua cửa Đại Thành là tới khu thứ tư. Một sân rộng, hai bên là hai dãy
nhà tả vu, hữu vu, vốn dùng làm nơi thờ các danh nho. Cuối sân là nhà
Đại Bái, kiến trúc đẹp và hoành tráng.
Tại đây
có một số hiện vật quý: bên trái có chuông Bích Ung đại chung (chuông
lớn của nhà Giám) do Nguyễn Nghiễm đúc năm 1768; bên phải có một tấm
khánh đá, mặt trong có hai chữ Thọ Xương, mặt ngoài khắc bài minh viết
kiểu chữ lệ, nói về công dụng của loại nhạc khí này. Tiếp sau Đại Bái là
Hậu Cung nơi đặt tượng Khổng Tử và bốn môn đệ là Nhan Tử, Tăng Tử, Mạnh
Tử, Tử Tư. Sau khu Đại Bái vốn là trường Quốc Tử Giám thời Lê, khi nhà
Nguyễn chuyển trường này vào Huế thì ở đây dựng đền Khải Thánh thờ cha
mẹ Khổng Tử. Năm 1947, giặc Pháp đã đốt trụi khu này.
Ngày
nay, TP Hà Nội đã lập tại đây “Trung tâm hoạt động văn hoá - khoa học
Văn Miếu - Quốc Tử Giám” để phát huy tác dụng của di tích.
Chia sẻ với bạn bè:
Theo dòng sự kiện