Đến chùa vào một ngày đầu tháng âm lịch, trong chùa văng vẳng tiếng mõ, tiếng tụng kinh đều đều của ni trưởng Thích Đàm Kim. Rất nhiều các cụ cao tuổi cũng đang ngồi thành tâm niệm phật. Diện tích chùa bao trùm bởi cây xanh, không khí trong lành khiến người vãn cảnh chùa hay lên chùa thắp hương đều thấy cảm giác nhẹ nhõm.

Nga My thiền tự hay còn được gọi là chùa Hoàng Mai là một trong những ngôi chùa cổ nhất ở Hà Nội. Chùa do vua Lý Thánh Tông (1054 - 1072) giao cho quan Thái phó Lý Đạo Thành tìm đất ở Hoàng Mai xây dựng để con gái út của vua là công chúa Huyền Trang trụ trì. Trên bia đá trùng tu chùa ghi rõ “Nga Mi thiền tự là ngôi chùa cổ tọa lạc trên đất làng Hoàng Mai, huyện Thanh Đàm (Thế kỉ thứ 15) nay thuộc phường Hoàng Mai, quận Hai Bà Trưng Hà Nội. Chùa được xây dựng từ đầu chiều Lý và phát triển tới cuối triều Trần gắn bó với ấp Trần Khát Chân”.

Gác chuông cũ trong chùa Nga My

Khu chùa chính có quy mô kiến trúc lớn gồm tiền đường, thiêu hương và thượng điện. Tiền đường theo kiểu nhà khung gỗ gồm năm gian, hai chái, tường hồi bít đốc, mái lợp ngói mũi hài.Thượng điện là một lớp nhà dọc bốn gian nối với gian giữa của tiền đường. Nhà được xây tường bao khép kín, các bộ vì đỡ mái có kết cấu giống nhau và giống như kết cấu vì nhà tiền đường. Do lòng nhà hẹp nên mỗi vì chỉ sử dụng hai hàng cột chính.

Chùa có gác mái chuông tám mái với kiến trúc đẹp, có quả chuông và nhiều bia đá cổ. Nằm ở phía sau thượng điện, gác chuông chùa Nga My đã mang lại nét đặc sắc. Gác chuông chùa Nga My có mặt bằng hình vuông, hai tầng, tám mái, các góc đao được uốn cong ngược lên. Đầu của bốn đao trên đắp nổi cao bốn đầu rồng, còn bốn đao dưới trang trí văn thực vật, uốn gấp rất uyển chuyển. Gác chuông được tạo dựng vững chắc trên bộ khung gỗ gồm 16 chân cột, chia đều cho bốn góc nhà. Bốn cột cái có kích thước lớn và vươn tới nóc mái. Gác chuông này cũng mới được nhà chùa trùng tu lại.

Du khách thập phương đến chùa Nga My còn được chiêm ngưỡng những bức tượng phật ở đây. Tổng số có 44 bức tượng, đáng chú ý hơn cả là tượng Quan Âm nghìn tay nghìn mắt và phần bệ đài sen. Đây là pho tượng có niên đại thế kỷ 18. Phong cách kiến trúc của tượng phật trong chùa khá gần gũi với các chùa cổ ở Bắc Ninh.

Gác chuông mới xây

Chùa Nga My được xây dựng ngay sau khi vua Lý Công Uẩn rời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long. Như vậy cùng với Thăng Long – Hà Nội, chùa đã được gần một nghìn năm tuổi. Chùa nhiều lần bị tàn phá bởi chiến tranh và được xây dựng phục hồi nhiều lần. Tuy không còn giữ nguyên vẹn kiến trúc như thời kì đầu nhưng hơn hết, chùa được xây dựng trên nền đất cũ theo kiến trúc cổ từ gác chuông đến chính điện.  Chùa Nga My (và đình Hoàng Mai) đã được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng di tích lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật ngày 5/2/1994.

Theo nhà nghiên cứu di sản văn hóa Trần Lâm Biền đã nói “Di sản là tài sản hoặc dấu tích của người xưa để lại. Không có gì của người xưa để lại không liên quan đến vấn đề văn hoá. Những kiến trúc đó tưởng như chỉ liên quan đến tôn giáo tín ngưỡng, nhưng thực chất các di sản văn hoá luôn chứa đựng những vấn đề lớn hơn nhiều về lịch sử và xã hội”. Chùa Nga My xứng đáng là một di tích văn hóa quan trọng của Hà Nội, không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo mà còn gắn liền với sự hình thành và phát triển của Thủ đô. Những công trình kiến trúc văn hóa có giá trị cả về mặt lịch sử lẫn văn hóa như chùa Nga My cần được quan tâm, giữ gìn hơn nữa. Đó cũng là một trong những việc làm thiết chuẩn bị tiến tới Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội sắp tới.

Hải Trang

Chia sẻ với bạn bè: