Hoàng thành Thăng Long được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới vào đúng dịp này càng làm tăng thêm ý nghĩa 1000 năm Thăng Long. Ảnh: Internet

  Cho nên ngoài nhà nước, người dân cũng phải có ý thức, đây không phải là ý thức vận động một chiều, một sự hy sinh mà quan trọng nhất là tìm ra giải pháp, để thấy lợi ích mà chúng ta có thể đưa ra một cái thực tế.

Một ví dụ nữa là khu phố cổ Hội An, khi người dân hiểu lợi ích cho địa phương và cho cá nhân mình, thì người dân sẽ chấp nhận tìm những giải pháp để bảo tồn nó. Người ta có thể hy sinh một phần nào đó những cái lợi ích về tiện nghi, về mặt bằng ở ngay trong cái không gian của họ, ngược lại họ lại thu được lợi nhuận, lợi ích và họ đầu tư tìm kiếm giải pháp khác, và vì thế Hội An mới giữ được cảnh quan, không bị phá hủy. Chứ sống trong lòng phố cổ người ta phải luôn luôn đứng trước câu hỏi là giá trị ở đây là mặt bằng, hay giá trị ở đây là không gian lịch sử? Nếu xây cao tầng sẽ mở rộng mặt bằng nhưng lại mất đi giá trị lịch sử. Nếu như một ngày nào đó không còn một giá trị phố cổ nữa, hoặc những khách sạn nằm trong không gian phố cổ hẹp như thế, hạ tầng yếu kém như thế thì chắc chắn không còn ý nghĩ nữa. Người dân họ chỉ nhìn thấy lợi ích trước mắt, vì vậy cần phải tìm một giải pháp lâu dài, nhưng tiếc là chúng ta vẫn còn tư duy nhiệm kì, vẫn còn là một hạn chế chứ chúng ta chưa đủ sức đi trên một con đường dài, mà những lợi ích ngắn hạn nó luôn luôn chi phối từ cấp lãnh đạo cho đến những người dân, điều đó nó dẫn đến sự vô ý thức và có ý thức làm phá hủy những Di sản. - UNESCO công nhận khu di tích Hoàng thành Thăng Long là Di sản văn hóa thế giới vào đúng dịp Hà Nội đang chuẩn bị tổ chức Đại lễ 1000 năm Thăng Long Hà Nội, đây là món quà rất ý nghĩ về mặt tinh thần, thưa ông? Đương nhiên, việc Hoàng thành Thăng Long được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới vào đúng dịp này càng làm tăng thêm ý nghĩa 1000 năm Thăng Long. Tôi nghĩ rằng trong sự công nhận của thế giới họ cũng có ý thức chuyện đó, nhất là UNESCO đã hứa sẽ tham gia vào sự kiện đặc biệt Đại lễ này, cho nên tôi biết rằng trong quá trình thảo luận về vấn đề này ,rất nhiều ý kiến họ chỉ ra những hạn chế của mình và cái đó chúng ta cần lưu ý để khắc phục. Việc UNESCO công nhận Hoàng thành Thăng Long tự thân cái giá trị Di sản là sự chia sẻ, sự thể hiện thiện chí của bè bạn quốc tế đối với Việt Nam. - Xin ông cho biết giá trị lịch sử của di tích Hoàng thành Thăng Long trong giá trị lịch sử của văn hóa Việt Nam? Thăng Long là Kinh đô của đất nước, cái mà chúng ta thường hay gọi là nơi hội tụ những tinh hoa của quốc gia, từ đó lan tỏa đi nền văn hiến của dân tộc. Ví dụ: chúng ta hình dung trước đây những gì còn lại rất nhỏ bé như Chùa một Cột, cái gì nó cũng có cơ sở của nó, khi mà khai quật khảo cổ học thì có rất nhiều, rất nhiều người ngạc nhiên, quy mô nó không nhỏ như ta tưởng. - Hoàng thành Thăng Long đã trở thành Di sản văn hóa của thế giới, đồng thời đặt ra cho chúng ta về công tác quản lý và phát huy giá trị của nó, vậy theo ông chúng ta cần làm gì để vừa giữ gìn, vừa phát huy được giá trị của nó? Chúng ta được thế giới tôn vinh một nền Di sản Hoàng thành xưa, chính vì vậy công tác quản lý, bảo vệ phát huy nó là bài toán không hề đơn giản, một trong những tiêu chí của UNESCO là cái năng lực quản lý và phát triển. Chúng tôi rất mừng khi Hoàng thành Thăng Long được công nhận là Di sản văn hóa, đồng thời cũng làm tăng thêm tính trách nhiệm của nhà nước đối với Di sản, và nhất là có cả vai trò của các nhà chuyên môn. Bây giờ chúng ta phải tìm ra giải pháp tốt, để làm sao hài hòa giữa công trình nhà Quốc hội với Di sản văn hóa. Cái việc xử lý nền móng để bảo vệ là rất khó khăn, giữ cái gì và dùng giải pháp nào để bảo vệ, đây là bài toán khó. Nhưng di tích Hoàng thành đã được thế giới công nhận, tạo thêm động lực trách nhiệm của mỗi quốc gia trong việc bảo vệ Di sản văn hóa là rất quan trọng, cái mà chúng ta có thể khai thác là nguồn lực về tinh thần chuyên môn, nghiệp vụ của bạn bè quốc tế. - Xin ông cho biết ngoài khu di tích Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội còn có di tích lịch sử nào có khả năng được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới trong tương lai? Tôi nghĩ là khi nói về Di sản vật thể hay phi vật thể đều có tính hai mặt của nó, một số cái chúng ta đã thấy và rất quan tâm nhấn mạnh đến đời sống xã hội của Hà Nội, điều rất đáng tiếc vì nhiều lý do khác nhau chúng ta để mai một rất nhiều, cho nên cái việc định đoán trước tôi nghĩ rằng khó nói.

Việc phát hiện ra di chỉ khảo cổ học thường là hệ quả của việc xây dựng, chứ chúng ta chưa có được việc quy hoạch khai quật đúng bài bản. Ảnh: Internet

Thế nhưng, cái gì đã có thì phải giữ gìn cho tốt, đấy cũng là nhiệm vụ rất nặng nề với chúng tôi, không hề đơn giản. Chúng ta đừng quá ham số lượng mà cần quan tâm đến chất lượng. Chúng ta cần phải có tầm nhìn và một sự đoán định nó lượng sức của mình, nhưng cũng cần có ý thức bảo tồn ngay từ rất sớm. Vì thế cho nên, tôi nghĩ rằng Hà Nội trong quá trình xây dựng luôn luôn phải đứng trước những thách đố rất lớn, nó xuất phát từ mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển.